ทำความรู้จักคำศัพท์ตระกูล “-able” และ “-ible” (สิ่งที่สามารถทำได้)

ในภาษาอังกฤษ เมื่อเราต้องการบอกว่าสิ่งใดสิ่งหนึ่ง “สามารถถูกกระทำได้” เรามักจะเติมส่วนท้ายของคำ (Suffix) ด้วย -able หรือ -ible ค่ะ คำเหล่านี้จะเปลี่ยนจากคำกริยา (Verb) ให้กลายเป็นคำคุณศัพท์ (Adjective) ทันที

1. หมวดการกินและการบริโภค

นอกจากคำว่า Edible ที่แปลว่ากินได้แล้ว ยังมีคำอื่นๆ ที่น่าสนใจดังนี้:

• Edible : กินได้ (ปลอดภัยต่อการกิน)
• Potable : ดื่มได้ (มักใช้กับน้ำสะอาด เช่น Potable water)
• Consumable : บริโภคได้ หรือใช้ให้หมดไปได้

2. หมวดการใช้งานในชีวิตประจำวัน

คำเหล่านี้เรามักเห็นบ่อยตามป้ายประกาศหรือฉลากสินค้า:

• Portable : พกพาได้ (ย้ายไปมาสะดวก)
• Washable : ซักล้างได้ (ไม่พังเมื่อโดนน้ำ)
• Foldable : พับได้ (ประหยัดพื้นที่)
• Adjustable : ปรับระดับได้ (เช่น เก้าอี้หรือสายสะพาย)
• Disposable : ใช้แล้วทิ้งได้ (เช่น หน้ากากอนามัย)

3. หมวดการรับรู้และความเข้าใจ

ใช้เมื่อต้องการบอกว่าเราสามารถรับสารนั้นๆ ได้หรือไม่:

• Audible : ได้ยิน (เสียงดังพอที่จะได้ยิน)
• Readable : อ่านออก (ลายมือชัดเจนพอที่จะอ่านได้)
• Visible : มองเห็นได้
• Intelligible : ฟังเข้าใจ (พูดจารู้เรื่อง)

4. หมวดความรู้สึกและนามธรรม

• Believable : น่าเชื่อถือ (สามารถเชื่อได้)
• Reliable : ไว้ใจได้ (พึ่งพาได้)
• Fixable : แก้ไขได้ / ซ่อมได้
• Avoidable : หลีกเลี่ยงได้ (ป้องกันไม่ให้เกิดได้)

---

เกร็ดภาษาน่ารู้: จะใช้ -able หรือ -ible ดี?

หลายคนอาจจะสับสนว่าเมื่อไหร่ต้องใช้สระ a หรือสระ i มีเทคนิคง่ายๆ (ที่ใช้ได้เกือบ 80%) ดังนี้ค่ะ:

1. ใช้ -able: มักใช้กับคำภาษาอังกฤษที่สมบูรณ์ในตัวเองอยู่แล้ว
   • เช่น Wash (ซัก) + able = Washable
   • เช่น Believe (เชื่อ) + able = Believable
2. ใช้ -ible: มักใช้กับคำที่มาจากรากศัพท์ภาษาละติน ซึ่งตัวคำหลักอาจจะดูไม่ใช่คำศัพท์ที่สมบูรณ์ในภาษาอังกฤษปัจจุบัน
   • เช่น Aud (รากศัพท์เกี่ยวกับการฟัง) + ible = Audible
   • เช่น Vis (รากศัพท์เกี่ยวกับการมอง) + ible = Visible

---

💡 ตัวอย่างประโยคในสถานการณ์ต่างๆ

1. เมื่อพูดถึงของกินหรือของใช้ในบ้าน

• “Are these berries edible?” (เบอร์รี่พวกนี้กินได้ไหมคะ?)
• “Is the tap water here potable?” (น้ำก๊อกที่นี่ดื่มได้ไหม?)
• “This sofa cover is washable; you can just put it in the machine.” (ผ้าคลุมโซฟาอันนี้ซักได้นะ เอาเข้าเครื่องซักผ้าได้เลย)

2. เมื่อพูดถึงการทำงานหรืออุปกรณ์ไอที

• “I need a portable charger for my trip.” (ฉันต้องการพาวเวอร์แบงค์ (ที่ชาร์จแบบพกพาได้) สำหรับทริปนี้)
• “The chair is adjustable, so you can change the height.” (เก้าอี้ตัวนี้ปรับระดับได้ คุณสามารถเปลี่ยนความสูงได้ตามต้องการ)
• “The data is reliable, so we can use it for the report.” (ข้อมูลนี้เชื่อถือได้ เราเอาไปใช้ทำรายงานได้เลย)

3. เมื่อสื่อสารกับผู้อื่น

• “Your voice is barely audible. Can you speak louder?” (เสียงของคุณเบาจนแทบไม่ได้ยินเลย ช่วยพูดดังขึ้นหน่อยได้ไหมคะ?)
• “Is my handwriting readable?” (ลายมือของฉันอ่านออกไหม?)
• “Don’t worry, the problem is fixable.” (ไม่ต้องห่วง ปัญหานี้แก้ไขได้/ซ่อมได้)